Veilige zorg voor de huid, nagels en voeten bij kanker
Meer diepgang? Bekijk het e-book Oncologische huidzorg ontcijferd
Elke zorgverlener krijgt te maken met cliënten die voor kanker worden of zijn behandeld. Je ziet je cliënt vaak vaker en langer dan het ziekenhuis, en daardoor merk je een beginnende bijwerking soms als eerste op.
Een cliënt die doelgerichte therapie krijgt, heeft scherp begrensde, pijnlijke eeltplekken op de hiel en de bal van de voet. Mag je dit eelt nu wegnemen, of moet het behandelteam eerst meekijken?
Bij een manicure zie je een rode, gezwollen nagelwal bij iemand die net met een nieuwe kankerbehandeling is begonnen. Hoort dit bij de behandeling, en wanneer verwijs je?
Een cliënt heeft rode bultjes en puistjes in het gezicht en vraagt om een behandeling tegen acne. Je weet dat ze doelgerichte therapie krijgt.
Na een paar kuren chemotherapie zegt een cliënt dat haar tenen doof aanvoelen. Ze merkt een drukplek of wondje niet meer op, en jij wilt weten wat je moet testen en vastleggen.
Dit gratis e-book volgt één lijn: eerst duiden, dan handelen. Bij alles wat je ziet, kies je tussen zelf behandelen, eerst overleggen of verwijzen.
"Dit e-book gaat over wat een oncologische behandeling doet met de huid, de nagels, het haar, de slijmvliezen en de zenuwen, en over wat dat betekent voor jouw werk. Je ziet je cliënt vaak vaker en langer dan het ziekenhuis, en daardoor ben je vaak een van de eersten die een beginnende bijwerking opmerkt.dr. Annemie Galimont-Collen · dermatoloog · Huidopleiding®
Het e-book volgt één lijn: eerst duiden, dan handelen. Bij alles wat je ziet, is de vraag wat je ermee doet: zelf behandelen, eerst overleggen of verwijzen. Je signaleert en verwijst; de diagnose stelt de arts."
Getallen uit het e-book die laten zien hoe vaak je deze cliënten tegenkomt en hoe de zorg is geordend.
Twaalf korte hoofdstukken, van hoe kanker ontstaat tot samenwerken en begrenzen.
Ongeveer de helft van de mensen in Nederland krijgt ooit de diagnose kanker, en steeds meer mensen leven lang met of na kanker. Voetproblemen komen veel voor tijdens en na een oncologisch traject, en voetzorgprofessionals worden vaak laat betrokken.
De inhoud steunt op de Nederlandse richtlijnen en registraties, op internationale vakliteratuur over ondersteunende oncodermatologie en op de patiëntenvoorlichting van de EADV.
Celdeling, oncogenen en tumorsuppressorgenen, het verschil tussen goedaardige en kwaadaardige tumoren, de oorzaken en hoe uitzaaiing werkt. Ook de TNM-classificatie wordt kort uitgelegd.
Hoe de diagnose wordt gesteld en welke behandelvormen er zijn: chirurgie, radiotherapie, chemotherapie, hormonale therapie, immunotherapie en doelgerichte therapie. Daarnaast de trapsgewijze pijnbehandeling en de fabel dat morfine het einde betekent.
Bijwerkingen komen voort uit de kanker zelf, uit de behandeling of uit gevolgen als ondervoeding en een verminderde afweer. Per behandelvorm lees je welke klachten voor jouw werk het belangrijkst zijn.
Bij elke klacht stel je twee vragen: welke behandeling krijgt de cliënt, en wanneer begon de klacht?
De barrière werkt slechter, de talgproductie daalt en het herstel is trager. Vier beelden kom je het vaakst tegen: droogte, jeuk, een puistjesuitslag en de bestraalde huid.
De puistjesuitslag bij doelgerichte therapie is geen acne. Middelen tegen acne en scrubs verergeren de uitslag. Een kader zet op een rij wanneer je verwijst.
Welk nagelbeeld ontstaat, hangt af van het medicijn en de duur van de behandeling. Een tabel koppelt wat je ziet aan de behandeling waar het bij hoort, van Beau-lijnen en onycholyse tot paronychia en wildvlees.
Een kader met rode vlaggen aan de nagels laat zien wanneer de cliënt naar de arts moet.
Het hand-voetsyndroom hoort bij klassieke chemotherapie, de hand-voet-huidreactie bij doelgerichte therapie. De ernst wordt ingedeeld in drie graden. De graad bepaalt wie behandelt: basiszorg door de medisch pedicure bij geen klachten of graad 1, na afstemming met het behandelteam en niet tijdens een actieve chemokuur; behandeling door de medisch pedicure oncologie bij graad 1 en 2; verwijzing naar het behandelteam bij graad 3.
Een tabel met preventieve adviezen laat zien wat de cliënt zelf kan doen en waarom het helpt.
Haaruitval bij chemotherapie, doelgerichte en hormonale therapie, en mucositis van het mondslijmvlies. Je leest wat je hiermee doet: signaleren, benoemen en verwijzen naar het behandelteam of de haarwerkspecialist.
Chemotherapie-geïnduceerde perifere neuropathie is voor de voetzorg de belangrijkste bijwerking die je niet ziet. Een cliënt met CIPN voelt een wondje of drukplek niet en loopt meer valrisico.
In de voetzorg test je het gevoel gericht met een prikpen en het 10-grams monofilament, en je legt vast wat je meet.
Signalering van (pre)maligne afwijkingen met de ABCDE-regel, ook tussen de tenen, onder de nagel en op de voetzool.
Daarna de vijf hoekstenen van preventieve voetzorg, naar de Zorgmodule Voetproblemen tijdens een oncologisch behandeltraject van de Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten.
Stem het moment van de behandeling af op de fase van de therapie. In de neutropene fase wordt niet instrumenteel behandeld zonder toestemming van de hoofdbehandelaar. Na een kuur draag je handschoenen en vermijd je contact met wondvocht.
Ook de regels voor nagelverzorging, manicure, instrumentele behandeling en massage komen aan bod.
Oncologische zorg is teamwerk. Bij alles wat je ziet, kies je uit drie routes: zelf behandelen, eerst overleggen of direct verwijzen. Bij twijfel kies je de voorzichtigste route.
Een wond bij een cliënt met kanker behandel je niet zelf. Een wond die niet geneest, kan een oncologisch ulcus zijn; verwijs dan dezelfde dag naar het behandelteam.
Kort en praktisch, opgebouwd rond de vraag wat je doet met wat je ziet.
Bij elk beeld de vraag: zelf behandelen, eerst overleggen of verwijzen.
Welke behandeling krijgt de cliënt, en wanneer begon de klacht? Een tijdlijn laat zien wanneer welke bijwerking meestal begint.
Nagelbeelden per behandeling, de behandelvormen en de preventieve adviezen bij handen en voeten.
Per onderwerp staat wanneer je verwijst of de cliënt contact laat opnemen met het behandelteam.
Van kruin tot voetzool, de nagelveranderingen, de graden van het hand-voetsyndroom en de drie routes, in de huisstijl van Huidopleiding.
Gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en registraties, internationale vakliteratuur en de patiëntenvoorlichting van de EADV. Achterin staat de bronnenlijst.
Klik op een figuur voor een grotere weergave. De figuren zijn in de huisstijl van Huidopleiding gemaakt.
Eerlijkheid over de grenzen is onderdeel van de kwaliteit.
Voor huidtherapeuten, (medisch) pedicures, schoonheidsspecialisten, verpleegkundigen en andere zorgverleners in de huid-, haar- en nagelzorg die cliënten tijdens of na een kankerbehandeling veilig willen verzorgen.
Productvrij. De auteur werkt zonder sponsoring van en zonder samenwerking met fabrikanten of leveranciers. Er wordt geen enkel product aanbevolen. De inhoud is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en registraties, internationale vakliteratuur over ondersteunende oncodermatologie en de patiëntenvoorlichting van de EADV.
dr. Annemie Galimont-Collen is dermatoloog, wetenschapper, educator en publiek duider, context creator binnen de zorg. Ze studeerde geneeskunde cum laude aan de KU Leuven en promoveerde op angiogenese en wondgenezing (TNO/LUMC). Sinds 2007 is zij dermatoloog in de tweede lijn, verbonden aan het Bravis Ziekenhuis.
Binnen de NVDV was zij secretaris van het bestuur (2019–2025) en voorzitter van de domeingroep Dermatotherapie (2016–2025). Zij was lid van de werkgroep die de Leidraad Dermatocorticosteroïden herzag en schreef de samenvattingen in de vakpers. Zij was vicevoorzitter van de werkgroep die de leefstijlmodules in de NVDV-richtlijnen Psoriasis en Constitutioneel eczeem maakte, mede-ontwikkelaar van het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project, medeauteur van de NVH-zorgmodule Constitutioneel Eczeem en van de post-hbo-opleiding Eczeem voor huidtherapeuten.
Olivier Galimont en Annemie Galimont-Collen richtten Huidopleiding® in 2012 samen op. Annemie verzorgt de scholingen zelf, productvrij, zonder sponsoring, vanuit de eigen dermatologische praktijk en het richtlijnwerk.
dr. Annemie Galimont-Collen duidt huid, wetenschap en gezondheidsclaims voor een breed publiek, in kranten, op televisie en op de radio.
media-items in 14 categorieën · volledig overzicht op doktergalimont.com
Dit gratis e-book is het startpunt. Hieronder staat wat er verder bij dit onderwerp hoort, van de verdieping tot de keuzehulpen.
Oncologische huidzorg ontcijferd: het naslagwerk over huid, haar, nagels en voeten bij kanker, 187 pagina's.
Bekijk het e-book →Oncologische huidzorg: online in eigen tempo, met casuïstiek en accreditatie, folders en posters voor de cliënt en de Toolkit OHZ.
Bekijk de cursus →Oncologische huidproblemen: klinisch redeneren en vroegsignalering, met uitleg aan de hand van beeld en ruimte voor vragen.
Bekijk het webinar →Alle e-books, gratis en betaald, op één plek: per thema het korte en het uitgebreide e-book.
Open de Boekenwijzer →Twijfel je tussen de cursus en het webinar? De keuzehulp zet ze naast elkaar.
Start de keuzehulp →Niet-gesponsorde informatie over oncologische huidzorg, met de patiëntenfolders om aan een cliënt mee te geven.
Naar Onlinedermatologie →Huidopleiding® werkt volledig productvrij: geen sponsoring van fabrikanten of leveranciers, geen affiliate-links, geen verborgen belangen. Zo blijft de inhoud onafhankelijk en navolgbaar.
Oncologische huid- en voetzorg: veilige zorg voor de huid, nagels en voeten bij kanker, voor iedereen die werkt in de huid-, haar- en nagelverzorgingsberoepen.
20 pagina's · Taal: Nederlands · Auteur: dr. Annemie Galimont-Collen · Uitgever: Huidopleiding®
Geen kosten · geen abonnement · productvrij
Wil je verder dan het denkmodel? Dit is de verdieping bij dit e-book.
Oncologische huidzorg ontcijferd: het naslagwerk over huid, haar, nagels en voeten bij kanker, 187 pagina's.
Bekijk het e-book →Dieper in de stof, met casuïstiek, praktijkmateriaal en accreditatie. Online in eigen tempo.
Bekijk de cursus →Klinisch redeneren en vroegsignalering: samen naar het beeld kijken, met de Toolkit OHZ. Geaccrediteerd.
Bekijk het webinar →Hulpmiddelen om het juiste boek of de juiste scholing te vinden.
Welk e-book past bij jou? De Boekenwijzer helpt je kiezen op basis van je rol en kennisbehoeften.
Open de Boekenwijzer →Welke cursus of webinar sluit het beste aan bij jouw leervraag en beroepsprofiel?
Start de keuzehulp →Alle cursussen, webinars en e-books van Huidopleiding® in één overzicht.
Bekijk het aanbod →Reviews uit het evaluatieformulier en van Google over de scholingen van Huidopleiding®. Deelnemers geven de scholingen gemiddeld een 8,9, en op Google staan 35 reviews met vijf sterren.
"Een ontzettend leerzame en waardevolle training! De informatie wordt duidelijk en praktisch uitgelegd, met veel aandacht voor klinisch redeneren, veiligheid en professioneel handelen. Ik heb er veel nieuwe inzichten uit gehaald en voel me hierdoor zekerder in mijn handelen. Absoluut een aanrader voor iedereen die zich verder wil ontwikkelen in de oncologische voetzorg!"
GB · Google
"Zeer prettige en duidelijke uitleg. Erg aangenaam en zeer de moeite waard. Heel erg bedankt voor het delen van uw kennis en ervaring."
Deelnemer, medisch pedicure · cursus Oncologische huidzorg · september 2025
"Wat ik vooral sterk vond, was de helderheid waarmee complexe materie werd uitgelegd. Hierdoor bleef het webinar goed te volgen, ook bij onderwerpen die normaal wat moeilijker te begrijpen zijn."
Christine van Eck, medisch pedicure · webinar Oncologische huidproblemen · Google
"Waardevolle cursus voor de pedicure praktijk."
Deelnemer · cursus Oncologische huidzorg · januari 2026
"Ik vond de cursus zeer interessant. Zeker in mijn vak als nagelstylliste merk ik dat er veel onwetendheid is bij salons op dit gebied."
Deelnemer · cursus Oncologische huidzorg · januari 2026
"wederom ontzettend fijne en goede uitleg die zeker weer een aanvulling zijn in kennis op doen voor mijn beroep en het uitvoeren hiervan"
Deelnemer · cursus Oncologische huidzorg · april 2026
Liever live leren over dit onderwerp? In dit webinar behandel ik het onderwerp live. Je kunt vragen stellen en een eigen casus inbrengen die ik bespreek.